Categorie: "Begrippen"

Kort geding

Een kort geding is een civiele procedure om iets snel voor de rechter – die alleenspreekt en voorzieningenrechter genoemd wordt – te krijgen. Bijvoorbeeld als een bedrijf een staking wil laten verbieden of als iemand een televisieuitzending wil laten verbieden.

Kantonrechter

Tot 2002 was het kantongerecht een aparte gerechtelijke instantie, daarna is het opgenomen als aparte sector in de rechtbank.
Een kantonrechter behandelt strafzaken (overtredingen) en civiele zaken (kleine geldvorderingen, huurzaken, arbeidsrechtelijke zaken).

Vrouwe Justitia

Wie kent haar niet, Vrouwe Justitia? Van oorsprong was zij een Romeinse godin, nu is ze de personificatie van het recht. Haar afbeelding is vaak te vinden op gerechtsgebouwen. Ze wordt meestal geblinddoekt afgebeeld, met in haar rechterhand een zwaard en in haar linkerhand een weegschaal.

Jurisprudentie

Onder jurisprudentie wordt het geheel van uitspraken van rechters verstaan. Jurisprudentie vormt een richtlijn voor de rechtspraak in latere, soortgelijke zaken. Lees hier meer over het onderwerp.

Jeugdstrafrecht

Het jeugdstrafrecht is het strafrecht voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen sowieso niet strafrechtelijk worden vervolgd. Bij het jeugdstrafrecht vinden zittingen plaats achter gesloten deuren.

Inverzekeringstelling

De inverzekeringstelling – die vooraf gaat aan de voorlopige hechtenis – is het vasthouden van een verdachte indien dat nodig is voor het onderzoek. De (hulp)officier van justitie beslist hierover.
De inverzekeringstelling duurt drie dagen en komt voor bij (middel)zware misdrijven. Het kan één keer met drie dagen worden verlengd, daarna volgt eventueel voorlopige hechtenis.

Hulpofficier van justitie

Iedereen weet wel wat een officier van justitie is, maar er bestaat ook zoiets als een hulpofficier van justitie. Hij is, in tegenstelling tot een officier van justitie, geen lid van het openbaar ministerie maar assisteert het OM wel.
De hulpofficier heeft meer strafvorderlijke bevoegdheden dan een gewone opsporingsambtenaar, maar minder dan een officier van justitie. Zo kan hij bevelen tot de inverzekeringstelling van een verdachte. Hij is niet bevoegd tot verlenging van de inverzekeringstelling.

Huis van bewaring

Een huis van bewaring is eigenlijk gewoon een gevangenis. Het verschil tussen een ‘gewone’ gevangenis en een huis van bewaring is dat in de laatste verdachten zitten die nog niet zijn voorgekomen en die in voorlopige hechtenis zitten.Lange straffen worden dan ook in een gewone gevangenis uitgezeten.

Heenzenden

In krantenberichtjes kom je het woord wel eens tegen: ‘de verdachte is na verhoor heengezonden‘. Waarmee simpelweg bedoeld wordt dat iemand is vrijgelaten. Het heenzenden van een verdachte wil niet zeggen dat er juridisch niks meer mee wordt gedaan: iemand kan een boete of een dagvaarding meekrijgen.
Veroordeelden die hun straf bijna hebben uitgezeten, worden weleens heengezonden omdat er te weinig cellen zijn. Wrang maar waar.

Halt

Wie kent ‘m niet: de haltstraf. Halt staat voor Het Alternatief en is een initiatief van het ministerie van justitie, politie en gemeenten. Bedoeling is de preventie en bestrijding van jeugdcriminaliteit.
Het Halt-bureau kan onbetaald werk opleggen als alternatief voor een boete of gevangenisstraf bij kleine vergrijpen zoals vernielingen of diefstallen. Het werk dat moet worden gedaan heeft zoveel mogelijk te maken met de aangerichte schade, bijvoorbeeld het verwijderen van graffiti.