Categorie: "Begrippen"

Balie


Een balie is natuurlijk een toonbank, maar in het recht staat het voor iets anders. Met balie wordt de gehele advocatuur of de rechtbank bedoeld.

Arrondissementsparket


Wat een arrondissement is, hebben jullie al kunnen lezen. Een arrondissementsparket is het kantoor van het openbaar ministerie in een arrondissement. Hier werken de officieren van justitie onder leiding van een hoofdofficier van justitie. De parketten zijn in dezelfde steden gevestigd als de rechtbanken.

Arrondissement

Een arrondissement is een rechtsgebied. Nederland is verdeeld in vijf ressorten, die weer onderverdeeld zijn in negentien arrondissementen. Elk ressort heeft zijn eigen gerechtshof. De vijf gerechtshoven zijn gevestigd in Leeuwarden, Den Haag, Amsterdam, Arnhem en Den Bosch.
Elk arrondissement heeft zijn eigen rechtbank.

Arrest

Bij de rechtbank en voor het gerechtshof worden veel verschillende termen gebruikt die eigenlijk op hetzelfde neerkomen (best verwarrend). Zo wordt een officier van justitie (rechtbank) advocaat-generaal genoemd voor het hof. Een rechter (rechtbank) is voor het gerechtshof een raadsheer. Ook de termen voor de uitspraak van een rechtszaak verschillen. Als de rechtbank uitspraak doet, wordt dat een vonnis genoemd. Voor het hof heet een uitspraak een arrest. Snappen jullie het nog?

Appèl

Appèl (wat tegenwoordig eigenlijk als ‘appel’ geschreven wordt, maar dat vind ik een beetje verwarrend) is een ander woord voor hoger beroep. Als je het niet eens bent met een uitspraak van de rechter kun je om een nieuwe uitspraak van een hogere rechter vragen. Als een zaak al voor de rechtbank én voor het gerechtshof geweest is, kun je nog in beroep gaan bij de Hoge Raad. Dat heet geen appel maar cassatie.

Advocaat-generaal (A-G.)

Een advocaat-generaal (A-G.) is een vertegenwoordiger van het openbaar ministerie bij een gerechtshof. Hij heeft dezelfde functie als een officier van justitie bij een rechtbank. Maar een advocaat-generaal kan ook een adviseur zijn van de Hoge Raad, het hoogste rechtscollege in Nederland. Deze A-G. werkt niet voor het OM.

Advocaat

De advocaat is degene die de verdachte bijstaat in een rechtszaak. Soms heeft een verdachte meerdere advocaten. Een advocaat wordt raadsman of raadsvrouw genoemd. Hij moet zijn ingeschreven bij de rechtbank en is ook lid van de Nederlandse Orde van Advocaten.

Absolute competentie

Bij het uitbrengen van een dagvaarding – een oproep om voor de rechter te verschijnen – spelen gewoonlijk twee vragen een rol. Ten eerste moet worden vastgesteld welk soort rechter de zaak moet behandelen: een gewone rechter of kantonrechter (alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de 5000 euro behandelt). Dit is de vraag van de absolute competentie. Ten tweede moet worden vastgesteld in welk arrondissement iemand voor het gerecht moet verschijnen. Dit is de vraag van de relatieve competentie.

Aanleg

Met aanleg wordt aangegeven bij welke rechterlijke instantie de behandeling van een zaak plaatsvindt. De rechtbank is vaak de eerste aanleg, het gerechtshof de tweede aanleg. Een zaak wordt dan eerst voor de rechtbank behandeld. Als het OM of de verdachte(n) in hoger beroep gaat, wordt de zaak nog een keer behandeld voor het gerechtshof, de tweede aanleg.
Maar een zaak kan ook in eerste aanleg voor de rechtbank sectie kanton (vroeger: kantonrechter) dienen. Je gaat dan in hoger beroep bij de rechtbank.

Aanhouden

Je kunt íemand aanhouden maar een rechtszaak kan ook aangehouden worden. In het strafrecht betekent aanhouden het feitelijk vasthouden van iemand die er van verdacht wordt een strafbaar feit te hebben gepleegd.
In een civiele of strafprocedure gaat het om uitstel van de behandeling of de eindbeslissing van de rechter. In een strafproces kan bijvoorbeeld de advocaat van de verdachte om aanhouding van een zaak vragen omdat hij nog extra getuigen wil horen.