Het brein, het recht en Baflo

Bron: Anders Sandberg

In het recht is een belangrijke rol weggelegd voor het brein, de hersenen. Zonder hersenen geen mens, zonder mens geen verdachte, uiteindelijk. Toch stellen die hersenen ons nog voor meer raadsels dan we zouden willen. Zelfs al weten we vandaag de dag behoorlijk wat van het menselijk lichaam, hoe het in elkaar zit en hoe het functioneert en reageert, het brein stelt ons in veel gevallen voor raadsels waar we (nog?) geen antwoord op hebben. Juist die antwoorden zouden het werk van strafrechters en -advocaten makkelijker kunnen maken.

Stel je voor dat je hersenscan kan bewijzen dat je geen pedofiel bent, maar dat je pedofiele verlangens zijn terug te voeren op dat ene plekje op die scan – een hersentumor. Dat de hersentumor wordt verwijderd en dat daarmee ook je pedofiele verlangens verdwenen zijn. Daar kan Adriaan over meepraten.

Vrije wil
Er zijn wetenschappers die beweren dat de vrije wil niet bestaat. Zij zijn van mening dat we bijvoorbeeld al tegen een leeg colablikje op straat trappen voordat we besluiten tegen dat blikje te willen trappen. Het is dus niet onze wil die ons laat trappen, maar de wil van ons brein.

Mijn idee is dat vrije wil wel bestaat. Als ik een leeg colablikje op straat zie liggen kan ik namelijk ook besluiten om níet tegen dat blikje te trappen, hoe graag ik het ook zou willen. Zelfs als iemand een pistool tegen mijn hoofd zet en zegt: ‘Trap tegen dat blikje of ik schiet!’ heb ik de keuze om niet tegen het blikje te trappen. Met alle gevolgen van dien. Waarschijnlijk trap ik in dat geval, net als 99% van de mensen, maar gewoon tegen dat blikje als mijn leven op het spel staat. Of als ik dénk dat mijn leven op het spel staat, omdat het pistool geen pistool is maar een bruine banaan, ik noem maar iets, maar me dat ‘in the heat of the moment’ niet is opgevallen. Noem het overlevingsdrang.

Psychose
Dat je brein je behoorlijk voor de gek kan houden is algemeen bekend. Heb je een psychose, dan zijn de dingen al helemaal niet meer wat ze lijken. Waanbeelden, paranoia, hallicunaties… Psychoses kunnen met medicijnen worden behandeld, maar die behandeling luistert nauw. Een foutje is zo gemaakt, maar zo’n foutje kan enorme gevolgen hebben. Van die medicatie, die foutjes en die gevolgen kan heel veel afhangen wanneer de patiënt als verdachte in een rechtszaal verschijnt.

Baflo
Stel je voor dat je de overtuiging hebt dat iedereen je wil vermoorden. Je vriendin, die bang is dat je jezelf wat aan zult doen en je wil helpen, grijpt je vast om te voorkomen dat je als een kip zonder kop de straat op rent. ‘Zie je wel,’ denk je, ‘zij wil me hier houden, zij wil me ook vermoorden!’ In paniek pak je het eerste het beste voorwerp dat je kunt pakken en je slaat haar van je af, overlevingsdrang. Later zie je een man die een pistool op je richt en zelfs de trekker overhaalt. Dat het een agent in burger was kon je niet weten, maar je weet wel dat hij je dood wil en dat jij wilt overleven. Je probeert het wapen van hem af te pakken, dat lukt en je schiet hem neer. Er komen meer mensen achter je aan, die je proberen vast te pakken. Je schiet op ze. Iedereen wil je vermoorden. Jij wilt jezelf redden.

Het Pieter Baan Centrum concludeert dat je die dag volledig toerekeningsvatbaar moet zijn geweest, het Openbaar Ministerie gelooft niet dat je een psychose had, noemt je (wanhoops?)daden nietsontziend en bruut en is ervan overtuigd dat je de mogelijkheid had níet te handelen. Dat je ervoor had kunnen kiezen om de brandblusser niet te pakken, het pistool niet te gebruiken.

Ik ken niet alle feiten uit het dossier, maar ik ben ervan overtuigd dat het nemen van bepaalde medicijnen (of het juist niet nemen ervan als je ze wel nodig hebt) je denken en doen kunnen beïnvloeden. Dat je misschien wel weet dat dat gebeurt, maar het niet kunt stoppen. Ik ben dan ook heel benieuwd naar de uitspraak van de rechter in deze zaak (5 maart).

Lees ook:Geen levenslang voor verdachte Baflo
Lees ook:Deal met een crimineel
Lees ook:Geld ligt voor het oprapen!
Lees ook:Patrick, Joran, Peter R., Natalee en het AD
Lees ook:Een goede buur…

0 reacties op “Het brein, het recht en Baflo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.